Norm EN 1125

NEN-EN 1125: eisen en paniekbeslag voor vluchtdeuren

Een vluchtdeur moet in een noodsituatie snel, eenvoudig en veilig geopend kunnen worden. Vooral in gebouwen waar veel mensen samenkomen of bezoekers niet bekend zijn met de vluchtroutes, is de juiste keuze van paniekbeslag belangrijk.

De Europese norm NEN-EN 1125 beschrijft de technische eisen aan paniekuitgangssluitingen met een horizontale paniekstang of duwbalk. Deze sluitingen zijn bedoeld voor situaties waarin paniek kan ontstaan en gebruikers zonder voorafgaande instructie een vluchtdeur moeten kunnen openen.

Bij Nooduitgang.nl vindt u paniekbeslag en aanvullende oplossingen voor de beveiliging en bewaking van nooduitgangen. Wij ondersteunen installateurs, gebouwbeheerders en professionele gebruikers bij het selecteren van passende vluchtwegtechniek.

Bekijk ons assortiment paniekbeslag

Wat is NEN-EN 1125?

NEN-EN 1125 is de Europese productnorm voor mechanisch bediende paniekuitgangssluitingen met een horizontale bedieningsstang. De norm beschrijft eisen aan de constructie, prestaties en beproeving van deze sluitingen.

Het belangrijkste uitgangspunt is dat een vluchtdeur in een panieksituatie eenvoudig kan worden geopend, ook wanneer gebruikers niet bekend zijn met de bediening. Een paniekuitgangssluiting volgens EN 1125 wordt bediend door tegen een horizontale paniekstang of duwbalk te drukken, zonder dat een sleutel nodig is.

Paniekstang of paniekbalk?

Er bestaan verschillende uitvoeringen van horizontaal bediend paniekbeslag.

Paniekstang: een horizontale bedieningsstang die bij indrukken het sluitmechanisme ontgrendelt.

Paniekbalk: een horizontaal bedieningsprofiel waarmee de vluchtdeur door een duwbeweging wordt ontgrendeld.

Beide uitvoeringen kunnen onder NEN-EN 1125 vallen, mits de betreffende sluiting daarvoor is ontworpen, getest en aantoonbaar geschikt is. Niet iedere willekeurige duwbalk of stang is automatisch gecertificeerd paniekbeslag.

Wanneer is paniekbeslag volgens EN 1125 nodig?

Paniekuitgangssluitingen zijn vooral relevant wanneer gebruikers mogelijk niet bekend zijn met het gebouw of de bediening van de vluchtdeur. Voorbeelden zijn:

  • Winkelcentra en winkels met publiekstoegang.
  • Scholen en onderwijsinstellingen.
  • Theaters, bioscopen en evenementenlocaties.
  • Openbare gebouwen en stations.
  • Andere gebouwen waar grote groepen mensen samenkomen.

Bij een ontruiming kunnen tijdsdruk, rookontwikkeling, beperkte zichtbaarheid en groepsdruk het openen van een deur bemoeilijken. Een horizontale paniekstang of duwbalk maakt de bediening herkenbaar en eenvoudig.

Let op: NEN-EN 1125 is niet automatisch verplicht op iedere deur in een openbaar gebouw. De toepasselijke wettelijke eisen, de gebruiksfunctie en de specifieke vluchtsituatie bepalen welke oplossing nodig is.

EN 179 versus EN 1125: wat is het verschil?

NEN-EN 179 en NEN-EN 1125 hebben beide betrekking op sluitingen voor deuren in vluchtroutes. Toch verschillen de normen in hun beoogde toepassing en bediening.

Onderdeel NEN-EN 179 NEN-EN 1125
Type sluiting Nooduitgangssluiting Paniekuitgangssluiting
Gebruikers Doorgaans bekend met de bediening Mogelijk onbekend met de bediening
Panieksituatie Paniek wordt niet verwacht Paniek kan ontstaan
Bediening Deurkruk of pushpad Horizontale paniekstang of duwbalk
Typische toepassing Gecontroleerde gebruiksomgeving Publiek toegankelijke of drukbezochte omgeving


Is een pushpad hetzelfde als een paniekstang?

Nee. Een pushpad is een drukplaat waarmee een nooduitgangssluiting kan worden bediend. Dit type bediening valt onder NEN-EN 179.
Een paniekuitgangssluiting volgens NEN-EN 1125 wordt daarentegen bediend met een horizontale paniekstang of duwbalk. Deze systemen zijn daarom niet zonder meer onderling uitwisselbaar.

Wat zegt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)?

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat Nederlandse voorschriften voor onder andere de brandveiligheid van gebouwen en de bruikbaarheid van vluchtroutes.
Het Bbl en NEN-EN 1125 hebben verschillende functies. Het Bbl bepaalt welke wettelijke eisen gelden voor een deur en vluchtroute. NEN-EN 1125 beschrijft de technische prestaties van een bepaald type paniekuitgangssluiting.

Artikel 4.217 – Weerstand bij het openen van vluchtdeuren

Voor nieuwbouw bevat artikel 4.217 eisen aan het openen van deuren in vluchtroutes. Voor bepaalde deuren waarop bij het vluchten meer dan 100 personen zijn aangewezen, schrijft dit artikel een openingsvoorziening voor waarbij de deur door lichte druk tegen de deur of tegen een geschikte panieksluiting volgens NEN-EN 1125 kan worden geopend.

De precieze toepassing moet in samenhang met de overige Bbl-voorschriften worden beoordeeld.

Artikel 3.122 – Bestaande gebouwen

Voor bestaande bouw bevat artikel 3.122 voorschriften over de weerstand bij het openen van deuren in vluchtroutes. Bij renovatie of vervanging van bestaand beslag moet worden vastgesteld welke eisen voor de betreffende situatie gelden.

Artikel 6.21 – Deuren in vluchtroutes

Het Bbl bevat daarnaast gebruiksvoorschriften voor deuren in vluchtroutes. Het uitgangspunt is dat een deur bij aanwezigheid van personen tijdens het vluchten onmiddellijk en zonder sleutel geopend moet kunnen worden over de minimaal vereiste breedte, behoudens de toepasselijke uitzonderingen.

Een deur mag niet zonder meer worden voorzien van een extra vergrendeling die het veilig vluchten belemmert.

Draairichting van vluchtdeuren

Ook de draairichting van vluchtdeuren kan wettelijk van belang zijn. De toepasselijke eisen zijn afhankelijk van onder andere de gebruiksfunctie, het aantal personen en de vraag of sprake is van nieuwbouw of bestaande bouw.

Raadpleeg voor de actuele wettelijke bepalingen de officiële bronnen:

Technische eisen aan paniekuitgangssluitingen

Een geschikte paniekuitgangssluiting moet meer bieden dan alleen een horizontale bedieningsstang. Bij de beoordeling zijn verschillende technische eigenschappen belangrijk.

Bedieningskracht en openingsfunctie

De sluiting moet onder de voorgeschreven beproevingsomstandigheden kunnen worden bediend met een kracht die binnen de toepasselijke normgrenzen blijft. Ook onder de relevante belastingscondities moet de openingsfunctie betrouwbaar functioneren.

Duurzaamheid en gebruiksfrequentie

Paniekbeslag kan intensief worden gebruikt. Daarom worden onder andere de mechanische duurzaamheid en betrouwbaarheid van het sluitmechanisme beoordeeld.

Corrosiebestendigheid

De gebruiksomgeving kan invloed hebben op de levensduur van het beslag. Bij vochtige of agressieve omgevingen moet rekening worden gehouden met de geschikte materiaaluitvoering en corrosiebestendigheid.

Brand- en rookwerende deuren

Niet iedere paniekuitgangssluiting is automatisch geschikt voor montage op een brand- of rookwerende deur. De geschiktheid moet blijken uit de toepasselijke productdocumentatie en de toegestane combinatie van deur, slot en beslag.

Certificering en productdocumentatie

Controleer bij de selectie altijd de relevante prestatieverklaring, productclassificatie, CE-markering waar vereist en montagevoorschriften.
De geschiktheid van een afzonderlijk onderdeel betekent niet automatisch dat iedere samengestelde deurconstructie voldoet.

Welk paniekbeslag past bij uw vluchtdeur?

Bij het selecteren van paniekbeslag is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de afmetingen en de prijs.

Enkelvoudige vluchtdeuren

Bij een enkelvoudige deur moet de paniekuitgangssluiting geschikt zijn voor het aanwezige slot, de deurconstructie en de gewenste bediening.

Dubbele vluchtdeuren

Bij dubbele deuren kunnen aanvullende eisen gelden aan de volgorde waarin de deurvleugels openen, de sluitpunten en de compatibiliteit van het beslag.

Opbouwpaniekbeslag

Opbouwsystemen kunnen interessant zijn bij renovatie en vervanging van bestaande deurvoorzieningen. Controleer vooraf of de bestaande deurconstructie geschikt is voor de betreffende uitvoering.

Mechanische en elektrisch gestuurde oplossingen

Bij deuren met toegangscontrole of elektrische vergrendeling moet de vluchtfunctie onder de voorgeschreven omstandigheden behouden blijven. Afhankelijk van de systeemopbouw kunnen aanvullende normen en voorschriften van toepassing zijn, waaronder NEN-EN 13637.

Bekijk paniekbeslag en paniekstangen bij Nooduitgang.nl

Paniekbeslag combineren met nooduitgangbeveiliging

Een nooduitgang moet veilig te openen zijn, maar ongewenst gebruik kan voor gebouwbeheerders een probleem vormen. Denk aan onbevoegde toegang, ongewenst gebruik van vluchtdeuren of deuren die onnodig geopend blijven.
Nooduitgang.nl levert verschillende oplossingen waarmee het gebruik van vluchtdeuren kan worden gesignaleerd of bewaakt.

GfS Exit Control

De GfS Exit Control is ontwikkeld voor het signaleren en ontmoedigen van ongewenst gebruik van nooduitgangen. Afhankelijk van de uitvoering kan het systeem worden toegepast in combinatie met geschikte deurkrukken of paniekbeslag.

Bekijk de GfS Exit Control

GfS DEXCON

De GfS DEXCON is een aanvullende alarmoplossing voor het bewaken van bedieningshandelingen aan nooduitgangen. Afhankelijk van de uitvoering zijn toepassingen bij verschillende soorten deurbeslag mogelijk.
Bekijk de GfS DEXCON

GfS e-Bar

De GfS e-Bar biedt mogelijkheden voor het combineren van deurbediening met aanvullende bewakings- en signaleringsfuncties. Welke uitvoering geschikt is, hangt af van de deurconstructie, de gewenste functies en de technische documentatie.

Belangrijk: een aanvullend alarmsysteem of bewakingsproduct is niet automatisch een zelfstandige EN 1125-gecertificeerde paniekuitgangssluiting. De vereiste vluchtfunctie moet altijd behouden blijven.

Bekijk onze oplossingen voor vluchtwegtechniek

Montage, inspectie en onderhoud van paniekbeslag

Correcte montage is essentieel voor een betrouwbare werking. Gebruik uitsluitend beslag en componentcombinaties die volgens de fabrikant voor de betreffende toepassing zijn toegestaan.

Na installatie moet worden gecontroleerd of de deur zonder ongewenste weerstand opent en het sluitmechanisme correct functioneert.

Controleer daarnaast regelmatig:

  • De werking van de paniekstang of duwbalk.
  • De sluitpunten en het slotmechanisme.
  • De bevestigingen en mechanische onderdelen.
  • Eventuele beschadigingen of slijtage.
  • De vrije doorgang van de vluchtdeur.
  • De werking van aanvullende alarmering en toegangscontrole.

De benodigde onderhoudsfrequentie volgt uit de toepasselijke voorschriften, fabrikantinstructies en de gebruiksomstandigheden. Er geldt niet zonder meer één universeel wettelijk onderhoudsinterval voor alle paniekuitgangssluitingen.

Paniekbeslag kopen bij Nooduitgang.nl

Bent u installateur, gebouwbeheerder of verantwoordelijk voor de veiligheid van vluchtdeuren?

Bij Nooduitgang.nl vindt u een gespecialiseerd assortiment paniekbeslag, paniekstangen, paniekbalken en aanvullende beveiligingsoplossingen.

Wij helpen u graag bij het selecteren van een geschikte oplossing voor uw project. Of het nu gaat om nieuwbouw, renovatie of het beveiligen van een bestaande nooduitgang: de juiste combinatie van veiligheid, functionaliteit en gebruiksgemak staat centraal.

Bekijk ons assortiment paniekbeslag

Vraag technisch advies aan

Veelgestelde vragen over NEN-EN 1125

Wat is EN 1125?

EN 1125 is de Europese productnorm voor mechanische paniekuitgangssluitingen met een horizontale paniekstang of duwbalk, bedoeld voor gebruik op vluchtroutes waar paniek kan ontstaan.

Wanneer is EN 1125 verplicht?

Dat hangt af van de toepasselijke bouwvoorschriften en de specifieke situatie. Het Bbl verwijst onder andere bij bepaalde deuren waarop meer dan 100 personen zijn aangewezen naar panieksluitingen volgens NEN-EN 1125 als mogelijke openingsvoorziening.

Wat is het verschil tussen EN 179 en EN 1125?

EN 179 betreft nooduitgangssluitingen met een deurkruk of pushpad. EN 1125 betreft paniekuitgangssluitingen met een horizontale paniekstang of duwbalk.

Is een pushpad geschikt volgens EN 1125?

Een afzonderlijke pushpadbediening valt onder EN 179 en is niet gelijk aan een horizontale paniekstang of duwbalk volgens EN 1125.

Mag een nooduitgang worden voorzien van een alarm?

Ja, aanvullende alarmering kan mogelijk zijn, mits de gekozen oplossing de vereiste vluchtfunctie niet belemmert en voldoet aan de toepasselijke voorschriften.

Mag EN 1125-paniekbeslag op een brandwerende deur worden gemonteerd?

Alleen wanneer de betreffende combinatie van beslag en deurconstructie daarvoor aantoonbaar geschikt is en de vereiste brand- of rookwerende prestaties behouden blijven.

Hoe vaak moet paniekbeslag worden gecontroleerd?

Dat is afhankelijk van de fabrikantinstructies, het gebruik, de risico's en eventuele toepasselijke verplichtingen. Regelmatige functionele controle is belangrijk.

Is een paniekstang verplicht op iedere nooduitgang?

Nee. Niet iedere nooduitgang vereist een paniekstang. De juiste bediening hangt af van de gebruikssituatie en de toepasselijke wettelijke eisen.